Abone Arşivi · SSS

X Abonelik Arşivi

Akışta kaybolmaması gereken bilanço analizleri, portföy raporları, rehberler ve sık sorulan soruların kalıcı dizini. İçerik linkleri X abone postlarına açılır; görüntülemek için aktif abonelik gerekir.

Son eklenenler

Arşiv

Metodoloji Opsiyon Satarken Püf Noktaları & İşlem Disiplini Piyasa yönü matrisi · tetiği çekmeden önce 6 soru · IV & bilanço kuralı

Opsiyonda para kazandıran şey sadece formül bilmek değil; piyasanın yönüyle inatlaşmamak ve istatistiği arkana almaktır. Doğru kontrat önemlidir; fakat asıl farkı yaratan, o kontratı grafiğin tam olarak neresinde sattığınızdır.

Piyasa yönü ve bölge matrisi

✓

Hisse Geri Çekilmiş & Destekteyse:→ PUT SAT (CSP). Düşüşte şişen primi topla, maliyet avantajı sağla.

✓

Hisse Yükselmiş & Dirençteyse:→ CALL SAT (Covered Call). Rallinin tepesinde dirençten prim yaz.

●

Kırmızı / Panik Günlerinde:→ PUT SAT — ama hisse destek bölgesindeyse. Korkuyla IV zıpladığında düşen bıçağı tutma; ucuzdan hisse alma hakkını sat.

●

Yeşil / Coşku Günlerinde:→ CALL SAT — ama hisse direnç bölgesindeyse. Herkes hisse kovalarken kâr realizasyon hedefine call bağla.

Opsiyon tetiğini çekmeden önce sorulması gereken 6 soru

1. Şirket kaliteli mi?
Opsiyon primi ne kadar yüksek olursa olsun, elinde kalmasını istemeyeceğin çöp bir şirkete asla Put satma. Yarın hisse yarı yarıya düşerse o şirketi portföyünde gururla tutabilecek misin? Cevap hayırsa o primi unut.
2. Delta doğru aralıkta mı?
İstatistiksel olasılıkları arkana al. Put satışında genelde 0.15 - 0.25 Delta bandı idealdir. Yüksek prim tamahıyla fiyata çok yakın (ATM) grevlere girmek opsiyon satıcılığı değil, gereksiz risk kumarıdır.
3. Portföy yeterince çeşitlendirilmiş mi?
Bütün teminatı tek bir sektöre veya tek bir hisseye bağlama. 4 farklı çipe aynı anda Put satmak çeşitlendirme değildir; yarı iletkenler eksi açtığında portföyün tamamı aynı anda delinir.
4. Vade doğru mu (30-45 Gün Kuralı)?
Opsiyon satıcısının en büyük dostu zaman erimesidir (Theta decay). Erime vadeye yaklaştıkça hızlanır; 30-45 gün aralığı, bu erimeden anlamlı pay alırken son haftaların sert gamma riskinden uzak durduğun denge noktasıdır. Haftalık (0-7 DTE) kumar kontratlarına veya 6 aylık hantal vadelere girmek sermayeyi verimsiz kilitler.
5. Pozisyon boyutu fazla mı büyük?
Her kontrat 100 hisse demektir. Hisse fiyatı 200 dolarsa tek kontrat 20.000$ teminat ister. Gerçek CSP'de bu nakit hesapta hazır bekler; put'u marjinle (nakdi ayırmadan) satıyorsan, pozisyon aleyhine döndüğünde teminat tamamlama çağrısı (margin call) riski doğar. Hisse sana atanırsa onu taşıyacak nakit gerçekten hazır mı?
6. Kontrat likiditesi yeterli mi (Bid/Ask Makası)?
Açık pozisyon sayısı (Open Interest) düşük, alım-satım makası (Bid/Ask spread) açık hisselerde opsiyon satılmaz. Acil çıkış yapmak veya kârı erken almak istediğinde makasa para kaptırmamak için derin ve likit tahtalarda işlem yapılır.
★ CH İlave Kural: IV Rank & Bilanço Riski
Bilanço (Earnings) açıklamasına 1-2 gün kala fiyata yakın opsiyon satılmaz; sürpriz gap hareketi matematiği bozar. Her zaman IV Rank / IV Percentile yüksekken (volatilite tavan yapmışken) sat. Pozisyon alınan primin %50-70'ine ulaştığında kârı erkenden masadan al; kalan küçük prim için vadeye kadar risk taşımaya değmez. IV Crush ise bilanço gibi bir olaydan sonra volatilitenin çökmesidir: primi hızla eritir ama aynı olay gap riskini de beraberinde getirir.

Sık sorulan sorular

Başlarken

Paylaştığım seviyeler veya işlemler yatırım tavsiyesi midir?

Hayır. Paylaştığım her şey kendi piyasa okuma biçimim, matematiksel senaryolarım, kişisel risk yönetimim ve işlem planlarımdır. Bir pozisyonu neden aldığım kadar, hangi şart oluştuğunda vazgeçeceğim ve onu portföyün neresinde konumlandırdığım önemlidir. Sadece bir fiyatı kopyalamak aynı portföy sonucunu asla üretmez.

Hangi aracı kurumu kullanıyorum ve neden ABD regülasyonu?

ABD hisse işlemlerimde Interactive Brokers (IBKR) kullanıyorum. Çünkü ABD sermaye piyasalarında işlem yapıyorsam hesabımın doğrudan ABD’de regüle edilen ve SIPC üyesi bir kurum nezdinde olmasını tercih ediyorum.

Bazı kurumlarda ABD hisselerine erişim farklı aracı veya saklama yapıları üzerinden sağlanabiliyor. Bu tür yapılarda yatırımcının hukuki ve operasyonel muhatabı değişebilir. Kendi adıma ABD piyasalarındaysam doğrudan o piyasanın yasal koruma çemberi içinde konumlanırım.

Not: SIPC piyasa kayıplarını karşılamaz; aracı kurumun iflası halinde hesaptaki varlıkları toplam 500.000$'a kadar (bunun en fazla 250.000$'ı nakit) güvence altına alır. Detaylı anlatım: X abone postu ↗

Takip ve analiz tarafında hangi araçları kullanıyorum?

Süreçlerimde ağırlıklı olarak: TradingView (teknik seviyeler ve grafikler), CH Value (değerleme formülleri ve portföy takibi), GuruFocus (derin bilanço ve finansal oranlar) ve Fiscal AI kullanıyorum.

Portföy Yönetimi & Risk

Portföyümün ne kadarını trade ediyorum? Sermaye dağılımı nasıl?

Trade tarafı toplam portföyümün yaklaşık %5–10'luk kısmını oluşturur. Yani ana sermayeyi sürekli al-sat yapan biri değilim. Uzun vadeli hisse portföyü, trade sermayesi, opsiyon teminatları ve likidite rezervi birbirinden kesin çizgilerle ayrı hesaplarda ve farklı risk kurallarıyla yönetilir.

Portföyde neden sürekli nakit tutuyorum? Nakitte kalmak kayıp değil mi?

Nakit, atıl bekleyen bir para değil; piyasadaki en değerli opsiyon hakkıdır. Piyasa sert satışlara girdiğinde nakdiniz yoksa düşüşler fırsat değil, sadece portföy erimesi ve psikolojik stres yaratır. Ayrıca nakit rezervi boş durmaz; kısa vadeli risksiz faiz veya para piyasası enstrümanlarında getiri üretmeye devam ederken, ekstrem fırsatlar için cephane görevi görür.

Portföyde kaç farklı hisse taşınmalı? 20-30 hisseye bölmek doğru mu?

Aşırı çeşitlendirme riski düşürmez; getiriyi sıradanlaştırır ve takip kalitesini yok eder. Takip edemeyeceğiniz kadar çok şirkete ortak olmak yatırım değil, piyango bileti dağıtmaktır. Genelde 6 ila 10 arası gerçekten derinlemesine anladığım, bilançosuna ve yönetimine güvendiğim şirkete odaklanmayı; risk dağılımını ise sadece hisse adediyle değil, opsiyon stratejileri, nakit dengesi ve hedge ile yönetmeyi doğru buluyorum.

Düşen bir hissede hemen ekleme yaparak maliyet düşürmeli miyim?

Kesinlikle hayır. Körü körüne maliyet düşürmek (averaging down) en tehlikeli sermaye intiharlarından biridir. Bu, belirli aralıklarla sabit tutarda alım yapmak olan DCA ile karıştırılmamalı; DCA planlı bir birikim yöntemidir, düşen hisseye tepkisel ekleme değil. Bir hisse düşüyorsa önce temel tezimin bozulup bozulmadığına bakarım. Şirketin hikayesi veya bilançosu bozulduysa düşüşe para eklemek zararı katlar. Ekleme yapılacaksa bile bu rastgele her eksi günde değil; önceden belirlenmiş kritik teknik dönüş bölgelerinde ve portföydeki maksimum hisse ağırlık limitini aşmayacak şekilde planlı yapılır.

Uzun vadeli yatırımda stop-loss kullanılır mı, yoksa sürekli tutulur mu?

"Uzun vadeciyim" diyerek batan veya tezi çöken pozisyonda inatla oturmak yatırımcılık değil, dogmadır. Bir pozisyona girerken yazdığım yatırım tezi ortadan kalkmışsa, yönetim güven sarsıcı kararlar alıyorsa veya şirketin pazar payı kalıcı hasar görüyorsa derhal zarar kesilir. Fiyata göre değil, yatırım tezine göre stop olunur.

Neden bazen kârdaki hisseleri erken satıyorum?

Satış yapmak şirketten soğuduğum anlamına gelmez. Ya hisse adil değer hedefine ulaşmıştır, ya risk/getiri asimetrisi aleyhe dönmüştür, ya da sermayeyi çok daha yüksek getiri potansiyeli sunan yeni bir fırsata aktarmak gerekiyordur. Portföy yönetimi statik bekçilik değil, dinamik sermaye tahsisidir.

Hedge kullanıyor muyum? Ne anlama geliyor?

Evet, piyasa koşulları gerektirdiğinde opsiyonlarla veya endeks enstrümanlarıyla hedge kullanırım. Hedge açmak "çöküş bekliyorum" demek değildir; portföyün oynaklığını (volatilitesini) dizginlemek, genel betayı düşürmek ve olası sert dalgalanmalarda ana sermayeyi savunmaktır.

Hisse Seçimi & Makro

Hisse seçerken ve değerlerken hangi kriterlere bakıyorum?

Şirketin rekabet avantajı (moat), sermaye getirisi (ROIC), bilanço gücü, serbest nakit akışı üretimi, sektör dinamikleri ve teknik alım bölgesini bir arada değerlendiririm. Sadece "iyi şirket" olması yetmez, doğru fiyatta olmalıdır; sadece "çarpanları ucuz" diye de kötü bir işe yatırım yapılmaz.

Neden sadece yüksek temettü veren hisselere odaklanmıyorum?

Temettü havadan gelen bir kazanç değildir; ödenen her kuruş hisse fiyatından ve şirket kasasından eksilir. Büyüme çağında olan ve kazandığı parayı kendi işine yatırıp yüksek sermaye getirisi (ROIC) üretebilen bir şirketin temettü dağıtması yerine sermayeyi büyütmesini tercih ederim. Şirketin serbest nakit akışı (FCF) gücü ve sermaye tahsis kabiliyeti, temettü veriminden her zaman daha önceliklidir.

Makro verileri ve Fed faiz kararlarını takip etmek şart mı?

Evet. Bir hisse ne kadar mükemmel olursa olsun, içinde yüzdüğü küresel likidite okyanusunun dalgalarından bağımsız hareket edemez. Faiz ortamı, tahvil getirileri ve merkez bankası likiditesi piyasanın çarpanlarını (F/K) belirler. Makro rüzgarı arkanıza almadan akıntıya karşı kürek çekmek gereksiz risk almaktır; bu yüzden portföy kararlarımda makro konjonktür her zaman ilk filtredir.

Trade & Kaldıraç

Trade işlemlerimi nerede ve hangi varlıkla yapıyorum?

Kısa/orta vadeli trade işlemlerimi ağırlıklı olarak Bybit üzerinden yürütüyorum. Düzenli trade ettiğim ana varlık ise Bitcoin'dir. Haftalık majör seviyeleri belirleyip işlemlerimi bu plan çerçevesinde disiplinle uygularım.

Neden altcoin trade etmiyorum?

Ana odağım Bitcoin. Bir varlığı düzenli, istikrarlı ve disiplinli trade edebilmek için likiditesini, emir defterini ve piyasa yapısını derinlemesine tanımak gerekir. Her hareket eden enstrümana aynı anda koşmak odağı dağıtır ve hata payını artırır.

Kaldıraç kullanırken nelere dikkat ediyorum?

Kaldıraç tek başına bir yetenek veya zenginleşme aracı değildir; sadece bir çarpan mekanizmasıdır. Benim için önemli olan kaç "X" kaldıraç açıldığı değil; toplam portföy riskinin ne olduğu, stop olunduğunda kasadan tam olarak kaç dolar çıkacağıdır. Kaldıraçtan önce pozisyon boyutu (position sizing) ve risk yönetimi gelir.

Her gün işlem yapmak, her dalgayı yakalamak zorunda mıyım?

Piyasada para kazandıran şey sürekli hareket halinde olmak değil, sabırla doğru kurulumu beklemektir. En iyi traderlar her gün onlarca pozisyona girenler değil; haftalarca bekleyip risk/getiri asimetrisi kusursuz bir fırsat geldiğinde soğukkanlılıkla tetiği çekenlerdir. Fazla işlem (overtrading) sadece komisyonlara çalışmanıza ve zihinsel tükenmişliğe yol açar.

Opsiyon

Opsiyon satma serisinin devamı (Covered Call) neden bekletiliyor?

Bunun temel sebebi, güçlü yükseliş ve boğa dönemlerinde insanlara erkenden Covered Call mantığını anlatmanın yanlış kullanılma riskidir.

Örneğin 90 dolardan aldığınız 100 adet hisseye, primi cazip geldi diye 100 dolar strike'dan Covered Call yazarsanız ve hisse hızla 120 dolara giderse; hisselerinizi 100 dolardan zorunlu devredersiniz. Yani üzerine düşündüğünüz, değerlemesini yaptığınız kaliteli şirketi küçük bir prim uğruna erken kaybeder ve geriden bakarsınız. Covered Call, CSP'ye göre daha derin piyasa bağlamı ister. Yatay veya kontrollü piyasa koşulları oluştuğunda detaylı anlatımı gelecektir.

Topluluk

Skool Topluluğu

Paylaşımların akışta kaybolmaması ve X'te olası bir erişim sorununa karşı derli toplu alternatif alan. Şimdilik ücretsiz.

Skool'a katıl ↗

Uygulama

7 gün ücretsiz

CH Value — Değerleme & Portföy Yönetimi

Kendi formüllerimle geliştirdiğim değerleme ve portföy yönetimi uygulaması. Apple veya Google hesabıyla mobilde ve webde.

Web ↗ App Store ↗ Google Play ↗